1-  روز هشتم ذيحجه زائرين بايد از ظهر در كاروان باشند جهت آماده شدن حركت به سمت عرفات لذا زيارت حرم و كارهاي ديگر بيرون هتل را بايد قبل از ظهر به اتمام رسانده باشند.

2-  چون غسل براي احرام مستحب است در نتيجه معمولاً بعد از ظهر روز هشتم در ساختمان ازدحام جهت رفتن به حمام براي غسل كردن باعث پاره اي مشكلات مي شود ، كه اعضاء اتاق مي توانند با تنظيم نوبت و وقت اين مشكل را برطرف نمايند.

3-  وسائلي كه هر زائر در هنگام عزيمت به سمت عرفات بايد به همراه خود داشته باشد ساك دستي كوچك است كه در آن يك دست احرام اضافي به همراه يك دست لباس مي باشد كه هنگامي كه روز دهم از احرام خارج مي شود استفاده مي نمايد، لذا از آوردن وسائل اضافي خودداري گردد، چرا كه حمل ساك توسط زائرين از عرفات تا مني مي تواند مشكلاتي را براي افراد به همراه داشته باشد.

4-    به دليل محرم بودن اتوبوس بانوان از اتوبوس آقايان جدا مي باشد.

5-  ورود به عرفات معمولاً تا حدود نيمه شب طول مي كشد و به دليل يكنواختي محيط عرفات به دليل اينكه تماماً توسط چادرهاي شبيه به هم پوشيده شده مي تواند براي برخي زائرين مشكلاتي به همراه داشته باشد لذا با توجه به مطالب روحاني محترم و مدير كاروان همچنين علائم خاص كاروان و همراه بودن با اعضاء كاروان مي تواند مشكلات را برطرف نمايد.

6-  عرفات بياباني كه با چادرهاي سفيد در دامنه كوه، توسط خيابانهائي قطعه بندي شده و در هر قطعه، زميني مسطح و خاكي است. چادرها به تفكيك كشورها از هم جدا مي شوند و چادرهاي كشور ايران نيز به تفكيك استان ها و سپس كاروان ها از همديگر جدا مي شوند فواصل بين چادرها نيز با مسير هائي به شكل كوچه، دسترسي چادرها به يكديگ را ممكن   مي سازد.

7-  در اطراف چادرها تعداد محدودي سرويس بهداشتي كه نوعاً دو منظوره طراحي شده (توالت و حمام) در نظر گرفته شده است كه معمولاً با ازدحام جمعيت مواجه مي باشد ، لذا زائرين محترم با در نظر گرفتن محدوديت هاي خاص مكان عرفات در استفاده از دستشويي ها توجه نمايند.

8-  يكنواختي محيط عرفات بخصوص در شب اول ورود واقعاً مي تواند مشكل ساز باشد و به همين دليل افراد مسن در صورتي كه از چادر خارج مي شوند حتماً  يا به همراه افراد جوان تر باشند يا به گونه اي با رعايت علامت از چادر فاصله بگيرند و اگر كاري ضروري نداشتند به هيچ وجه از چادرها خارج نشوند.

9-  مدت ماندن در عرفات كمتر از 24 ساعت مي باشد و عصر يا نيمه شب كه وارد عرفات مي شويم تا ظهر روز بعد كار خاصي نداريم و از ظهر روز نهم با نيت وقوف در عرفات تا غروب آفتاب حج تمتع شروع مي شود و تا قبل از غروب شرعي امكان خروج از عرفات وجود ندارد.

10-شب ورود به عرفات و نيمه شب آن و همچنين صبح و بعد از ظهر در عرفات از لحظات استثنائي غير قابل برگشت و معنوي و روحاني است كه زائرين مي توانند با اقامه نماز، خواندن دعا و قرآن خود را براي ورود به وقوف عرفات از ظهر روز نهم آماده نمايند.

11-ظهر روز نهم قبل از نيت كردن توسط روحاني محترم كاروان راهنماييهاي لازم صورت خواهد گرفت حضور در مراسم برائت از مشركين در چادر بعثه مقام معظم رهبري قبل از ظهر و سپس اقامه نماز جماعت در چادرهاي كاروان و صرف ناهار برنامه هائي است كه زائرين را براي شروع دعاي عرفات در اين روز به ياد ماندني آماده مي نمايد.

12- دعاي عرفه معمولاً پس از استراحت مختصري بعد از ناهار شروع مي شود دعائي كه زائر را به مرز شناخت نسبت به خود و معرفت نسبت به لطف و تفضل خداوند نسبت به انسان مي برد همچنين قلوب را آماده مي كند براي اينكه بتوانيم اين دعا را زبان امام حسين عليه السلام كه براي اجراي عدالت و مبارزه با ظلم از همين مكان حج را رها و جهت اقامه عبادت خداوند راهي كربلا شد زمزمه نمائيم.

13-پس از اتمام دعاي عرفه بلافاصله صرف شام مختصر انجام و بعد از آن نماز جماعت مغرب و عشاء در چادر كاروان اقامه مي شود و حركت به سمت مشعر الحرام ما را به لحظات پاياني يك روز معنوي و انسان ساز در صحراي عرفات مي رساند.

14- حركت از چادر ها به سمت پاركينگ اتوبوس جهت سوارشدن از لحظات حساس و مهمي است كه بايد زائرين بايد با دقت تمام و توجه به توصيه هاي عوامل كاروان اقدام نمايندچرا كه كوچكترين بي توجهي باعث مفقود شدن مي شود كه با توجه به تاريكي هوا و ازدحام جمعيت و يكساني پوشش مشكلات فراواني را به همراه خواهد داشت.

15-در برخي مواقع اتوبوس كاروان از طرف پليس سعودي توقيف مي شود و يا اينكه اجازه پارك نمي دهند و در نتيجه افراد كاروان ناچار مي شوند مسافت عرفات تا سمت مشعر الحرام را پياده طي نمايندكه صبر و حوصله و همراهي با عوامل كاروان مي تواند مشكلات را به حداقل برساند.

16-زنان و افراد سالخورده با هماهنگي روحاني محترم و پزشك كاروان و مدير كاروان در قالب گروهي مجزا به سمت مشعر الحرام حركت و از آنجا به سمت مني جهت رمي جمره ي شبانه اقدام خواهند نمود كه اين برنامه با عنوان وقوف اضطراري معرفي مي گردد كه تابع شرايط و احكام خاصي است كه در جلسات آموزش توضيحات آن داده خواهد شد.

17-با توجه به ترافيك سنگين در مسير عرفات به سمت معشر الحرام صبر و بردباري زائرين در توجه به حضور قلب براي ورود به مشعر الحرام نكته ي مهمي است .

18-منطقه مشعر الحرام مانند عرفات نمي باشد لذا علامت گذاري و مشخص كردن مكان دقيق براي كاروان خيلي ساده نمي باشد به همين دليل به محض ورود به وادي مشعر الحرام زائرين محترم توجه فرمايند با رعايت نكات فوق از پراكنده شدن خودداري و بر اساس تقسيم بندي كاروان اقدام به استراحت و عبادت اقدام نمايند.

19-وقوف در مشعر الحرام به دليل اينكه از شب تا اذان صبح و طلوع آفتاب ادامه دارد يكي از شب هاي پر رمز و راز و فضاي معنوي جذابي براي دل سپردن به درگاه معبود مهربان مي باشد بر همين اساس اقامه نماز ، خواندن دعا و تلاوت قرآن از توفيقات اين لحظات معنوي و روحاني مي باشد.

20-استراحت در مشعر الحرام فاقد امكانات رفاهي و مناسب مي باشد لذا زائرين محترم توجه نمايند كه اعضاي كاروان تمام تلاش را براي ايجاد مكان مناسب انجام خواهند داد.

21-پس از اقامه نماز صبح زائرين پياده به سمت وادي محسر حركت مي نمايند و پس از طلوع آفتاب حركت به سمت مني آغاز خواهد شد.

22-در طول مسير حركت از وادي محسر به سمت چادرهاي مني و سپس رمي جمرات و برگشت مجدد به چادرهاي مني علامت كاروان پيشاپيش زائرين حركت مي نمايد كه خود به عنوان عاملي است كه احتمال گم شده زائرين را به حداقل مي رساند.

23-به دليل اينكه زائرين اهل سنت همان اول وقت به سمت رمي جمره مي روند زائرين ايراني بدو ورود به مني ابتدا به محل چادرها خواهند رفت و پس از صرف صبحانه و رفع خستگي با هماهنگي روحاني و مدير كاروان به سمت رمي جمرات حركت خواهند نمود.

24-حركت به سمت رمي جمرات با ازدحام جمعيت صورت خواهد گرفت بويژه هنگام ورود به محل رمي به همين دليل زائرين محترم اين لحظات بايد بيشتر توجه نمايند تا دچار مشكل نشوند.

25- در مسير حركت از چادرها به سمت رمي جمرات و برگشت احتمال دارد زائرين از گروه جا بمانند يا اينكه گم شوند در اين مواقع با نشان دادن كارت شناسائي به مامورين سعودي يا ساير زائرين ايراني به سمت چادرها راهنمائي خواهند شد البته با مشكلاتي نيز مواجه مي شوند به همين دليل سعي مي شود كسي از گروه جدا نشوند.

26-پس از برگشت به سمت چادرها در مني با هماهنگي عوامل كاروان نسبت به قرباني اقدام صورت خواهد گرفت و چون قرباني كردن براساس طرح جديد به صورت غير حضوري صورت مي گيرد با اعلام اسامي نفرات به ترتيب توسط نماينده كاروان در قربانگاه زائرين    مي توانند نسبت به حلق و تقصير و خارج شدن از احرام اقدام نمايند.

27-خواهران به محض اينكه اسامي اشان اعلام شد يعني قرباني برايشان صورت گرفته با تقصير كردن مي توانند از احرام خارج شوند البته هنوز بخشي از محرمات باقي است كه توضيحات آن را در جلسات آموزش و در همان روز روحاني محترم كاروان بيان خواهند فرمود.

28-برادران پس از آنكه قرباني اشان ذبح گرديد با رعايت نكات شرعي و بهداشتي نسبت به حلق ( تراشيدن موي سر ) خود اقدام نمايند.

29-توجه به اينكه هر فرد بايد تيغ و ماشين اصلاح خاص خود را به همراه داشته باشد و از آن استفاده نمايد و به هيچ وجه از تيغ و ماشين اصلاح مشترك استفاده ننمايند.

30-هنگام تراشيدن موي سر رعايت نظافت براي حفظ سلامتي ضروري است بر همين اساس موهاي تراشيده شده در كيسه پلاستيكي جمع آوري شود و سپس در سطلهاي زباله ريخته شود.

31-پس از تراشيدن موي سر حمام كردن ضروري است و در اين زمان كه از ازدحام در مقابل حمام ها صورت مي گيرد توجه به محدوديت ها و رعايت نظم و ترتيب ضروري است در غير اينصورت مي تواند مشكل ساز باشد.

32-احتمال دارد برخي از زائران به دليل ازدحام جمعيت يا شلوغي قربانگاه ذبح قرباني اشان در همان روز دهم ممكن نباشد كه اين افراد تا روز بعد در احرام خواهند بود و روز يازدهم پس ازذبح قرباني از احرام خارج خواهند شد.

33-وقوف در مني تا پايان شب جزء اعمال مي باشد كه در طول روز زائران در محل چادرها به عبادت، گفتگو، استراحت خواهند پرداخت.

34-به دليل ازدحام جمعيت در مسجد الحرام توجه شود كه با رعايت شرايط فردي نسبت به طواف اقدام صورت گيرد در غير اينصورت شلوغي بيش از حد مي تواند مشكلات زيادي به همراه داشته باشند.

35-روز يازدهم بعد از رمي جمرات نيت وقوف در مني جزء اعمال مي باشد و زائرين در طول روز در اختيار خود مي باشند.

36-وقوف در مني روز دهم و يازدهم و تا ظهر روز دوازدهم خواهد بود كه روز دوازدهم بعد از رمي جمرات تا اذان ظهر در كنار مسيرهاي منتهي به عزيزيه تجمع صورت خواهد گرفت و سپس با اذان ظهر حركت به سمت ساختمان محل سكونت صورت مي گيرد.

38-بعد از برگشت از مني آن دسته از زائراني كه در شب يازدهم و يا دوازدهم موفق به انجام طواف هاي حج تمتع نشده اند جهت انجام اعمال به مسجد الحرام مشرف مي شويم.

39-به دليل ازدحام بيش از حد جمعيت از روز يازدهم به بعد واقعا ً تشرف به حرم به غير از انجام طواف واجب مشكلاتي را به همراه خواهد داشت كه بهتراست آن دسته از زائراني كه اعمال را انجام داده اند به اين نكته توجه نمايند.

40-روزهاي آخر حضور در مكه بهتر است غنيمت شمرده شود و بهره برداري معنوي از فضاي ملكوتي مكه دچار غفلت قرار نگيرد و بويژه توجه شود زيارت وداع و امثالهم به روز آخر و لحظات آخر قبل از حركت موكول نگردد كه مشكلات بسيار زيادي را براي كاروان ايجاد خواهد نمود.

41- از نكات  بسيار مهم بحث اضافه بار است زائرين محترم توجه داشته باشند براساس قرارداد منعقده بين سازمان حج و زيارت با هواپيمايي سعودي هر زائر فقط در حد دو ساك بزرگ و متوسط و يك ساك دستي خود اجازه حمل بار و انتقال آن توسط هواپيما را دارد و هر مقدار باري كه بيش از اين مقدار باشد مشمول دريافت اضافه بار مي گرددو هيچ شرطي را نيز در انتقال بار زائر به جز پرداخت رقم جريمه ي اضافه بار نمي پذيرند به همين دليل حجاج محترم توجه نمايند عدم رعايت اين نكته باعث نگردد كه در انتهاي حدود يك ماه مسافرت معنوي با خاطري ناراحت مجبور به خاتمه دادن آن باشيم و توجه شود اول مبلغ اضافه بار دريافت مي گردد و سپس بارگيري صورت مي گيرد و در اين موضوع هيچ مسئوليتي متوجه مسئولين كاروان اعم از مديرو روحاني و ساير عوامل نخواهد بود.

42-زمان عزيمت به سمت فرودگاه زائرين بايد ساك كوچك و اثاثيه خود را مقابل وسيله ي نقليه اي كه معلوم مي شود انتقال داده و با نظارت دقيق و كنترل و اطمينان نسبت به بارگيري ساك ها و اثاثيه خود را براي سوار شدن براتوبوس ها و حركت به سمت جده آماده نمايند.(ساك بزرگ 24 ساعت قبل تحويل قسمت بار مي شود.)

43-.مدت زمان حضور در فرودگاه معمولا هشت الي ده ساعت است لاكن در برخي موارد از لحظه ي ورود تا سوار شدن برهواپيما بيش از 12 ساعت نيز طول مي كشد لذا حفظ خونسردي و استراحت مي تواند خستگي ناشي از اين معطلي را مرتفع سازد.

44-بعد از اعلام جهت سوار شدن به هواپيما زائرين محترم با در دست گرفتن گذرنامه و بليط به سمت سالن پرواز حركت و بعد از اطمينان از مهمورشدن گذرنامه به مهر خروج به سمت سالن انتقال به هواپيما حركت مي نمايند.

45-در هواپيما با استقرار در محل مشخص و قراردادن ساك يا بسته هاي كوچكي كه به همراه زائرين مي باشد آماده حركن به سمت ميهن اسلامي خواهيم شد.

46-لحظات فرودگاه جده لحظاتي است كه زائرين بايد مراقب باشند كه حج و معنويت حج دچار خدشته نگردد.

با آرزوي اينكه بتوانيم با استعانت از خداوند متعال در طول اين سفر خدمتگذاراني صادق و صميمي براي شما زائران مومن و ميهمان خداوند باشيم و با آرزوي اينكه اعمال و عباداتتان مورد قبول خداوند قرار گیرد

 

                                                                                    با احترام  خادم الحجاج اکبر فیضی